De nationale overheden verlenen onder tussenkomst van octrooiverlenende instanties de exclusieve rechten. De Nederlandse octrooiverlenende instantie is het NL Octrooicentrum, het voormalige Octrooicentrum Nederland dat onderdeel uitmaakt van het Agentschap NL. Tot april 2005 heette deze organisatie het Bureau voor de Industriële Eigendom en tot 1995 was de naam “Octrooiraad”. Het Agentschap NL vormt een onderdeel van het Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie. Daarnaast bestaan er ook supranationale organisaties die de bevoegdheid hebben om voor meerdere landen in een regio al dan niet gelijktijdig octrooien te verlenen. Een voorbeeld van zo’n supranationale organisatie is het Europees Octrooibureau (European Patent Office, EPO).