Voorheen was het in Nederland mogelijk een 6-jarig octrooi te verkrijgen zonder aanvragen van een nieuwheidsonderzoek. Dit is vanaf 5 juni 2008 niet meer mogelijk: slechts aanvragen mét een nieuwheidsonderzoek leiden tot een octrooi, met in beginsel een maximale levensduur van 20 jaar. Wanneer geen nieuwheidsonderzoek wordt aangevraagd komt de aanvrage te vervallen. Met een nieuwheidsrapport kan tevens een indruk worden gekregen van de octrooieerbaarheid van een uitvinding, voordat besloten moet worden of dat er ook in landen buiten het land van eerste indiening bescherming gezocht gaat worden.